Topp 10: Hættulegustu íslensku dýrin
Öll erum við dýr. Það er bara einstök heppni að við mannfólkið þróuðumst í þessi ofur-dýr sem við erum (og líka þetta með að risaeðlurnar dóu út) og náðum að taka yfir heiminn. En ef kvikmyndir kenna okkur eitthvað, þá er það að önnur dýr eru algjörlega tilbúin að taka yfir og fara efst á fæðukeðjuna. Kvikmyndir um árásir dýra hafa verið framleiddar síðan á þriðja áratug síðustu aldar. Þær elstu fjölluðu oftast um apa eða górillur (þar sem að það var ódýrt að setja leikara í þannig búning) með sterkt drápseðli, en eftir því sem tæknin varð betri, fóru önnur dýr að láta sjá sig. Nær alltaf voru þessar myndir budget skrímslamyndir um stökkbreytt dýr en einstaka sinnum létu venjuleg dýr sjá sig. Í dag koma dýramyndir út vikulega, þar sem það er frekar ódýrt að framleiða kvikmyndir með lélegum handritum, leikurum og leikstjórum og hroðalegum tæknibrellum. Það er líka mikill markaður fyrir þessar myndir, því fólk eins og ég elska þær.
En hvað getum við lært af þessum myndum? Í fyrsta lagi, ekki treysta dýrum. Í þessari grein hef ég sankað saman þeim dýrum sem hafa sýnt sitt dýrslega eðli í kvikmyndum og eru einnig að finna á Íslandi.
#10 Kindur
„Maður á aldrei að treysta kind,“ er setning sem maður heyrir oft í huga mínum. Á Íslandi eru að minnsta kosti hálf milljón eintök af framtíðar-drápsvélum sem eru bara að bíða. Starandi út í alheiminn, borðandi gras og jarmandi sín á milli. Við nýtum okkur kindurnar. Við klæðumst hárum þeirra, grillum lærin, sjóðum andlitin og leyfum börnunum okkar að nota hauskúpurnar í byssuleik (ég er að gera ráð fyrir að sum sveitabörn lifa ennþá á árinu 1912). Í kvikmyndinni Black Sheep (2006) fáum við smjörþefin af því sem gerist, þegar erfðabreyttar kindurnar jarma loks „STOP!“ Myndin er frá „hinu-kindalandinu,“ Nýja Sjálandi og er, ólíkt flestum myndum sem ég bendi á í þessari grein, góð og bráðskemmtileg.
#9 Kanínur
Tölum aðeins um kanínur. Hver treystir þeim? Ef þær eru ekki að trufla smámælta veiðimenn eða spila körfubolta með Michael Jordan, þá eru þær grunaðar um morð eða þaðan af verra. Þær eru svo sannarlega sætar. Sitjandi út í skóg að naga ný upptekna gulrót, en það er ástæða fyrir því að fólk talar um að einhver eða eitthvað „fjölgi sér eins og kanínur.“ Kanínur geta eignast milljón afkvæmi (til eða frá) og gætu auðveldlega tekið yfir Ísland. DeForest Kelley (úr Star Trek) fær að kynnast því í kvikmyndinni Night of the Lepus (1976). Í henni hafa yfirvöld drepið alla sléttúlfa á svæðinu og því hefur stofn kanína margfaldast. Hlutirnir versna eftir að vísindamenn reyna að erfðabreyta kanínunum, sem veldur því að þær verða risavaxnar! Myndin er byggð á bókinni The Year of the Angry Rabbit, sem ég geri ráð fyrir að sé jafn góð og titill hennar gefur til kynna.
#8 Ánamaðkar
Ímyndaðu þér að þú sért undir sæng. Allt er í góðu. Lífið leikur við þig. Þú ætlar að fara á fætur og sérð að gólfið er þakið ánamöðkum! Í huga þínum birtast minningar frá því að þú varst barn. Þegar þú varst að leika þér að því að rífa orma í tvennt; þegar þú vildir sjá hvort báðir hlutar lifðu af. Þú áttar þig á því að ormarnir hafa fengið nóg. Í hinni frábæru so-bad-it’s-good kvikmynd Squirm (1976) þá sjáum við hvað gerist þegar ormar hafa fengið nóg. Ég viðurkenni, að ormar virðast ekki vera mikil ógn, svona almennt. Þeir eru frekar brothættir og virðast vera oftast í sjálfsvígshug (miðað við hvernig þeir þekja götur í rigningu og bíða svo bara eftir að deyja). Ég vill samt ekki lenda í kássu af þeim.
#7 Sniglar
Að mörgu leiti eru sniglar ekki hinn augljósi óvinur okkar. Þeir borða hugsanlega og skemma blöð af blómum og eru frekar slímugir og ógeðslegir en það er ekkert sem er að fara að halda okkur vakandi á nóttinni. Plús, þeir eru mjög hægfara. Alveg rosalega hægfara og einnig, ef þeir fá salt á sig þá springa þeir. Slugs: The Movie (1988) sýnir okkur hinsvegar að við eigum að vera vel á verði þegar kemur að þessum ógeðisdýrum. Myndin var svo umdeild á sínum tíma að hún var bönnuð (í Queensland í Ástralíu).
#6 Hundar
Ótal kvikmyndir hafa fjallað um áhætturnar sem fylgja hundum. Cujo (1983), sem var byggð á samnefndri bók eftir Stephen King, kenndi okkur að það er ekki gaman að vera fastur í bíl með barninu sínu á meðan að hundur með hundaæði situr um fyrir manni. Í White Dog (1982) lærðum við að það er hægt að þjálfa hunda til þess að verða meðlimir í Bjartsýnisflokknum og einnig að á níundaáratuginum í Bandaríkjunum þá var hundum ekki lógað þó að þeir dræpu fólk. Versta myndin, Man’s Best Friend (1993), fjallar um erfðabreyttan hund sem pissar sýru og getur skemmt bremsurnar á bílum. Lærdómurinn er: hundar eru sterkari en við og bíta fastar. Varist árásir þeirra.
#5 Kettir
Það hafa margir velt fyrir sér hvað það er sem kettir hugsa um allan liðlangan daginn. Heimsyfirráð er ekki ólíkleg tilgáta, svona þegar maður hugsar um það. Kettir eru frek dýr sem nýta sér eigin sætleika út í ystu æsar. Í Pet Sematary (1989) sáum við að sálarlaus uppvakningaköttur er aldrei góð hugmynd. Löngun katta í mannakjöt kom vel fram í hinni ömurlegu kvikmynd The Night of a Thousand Cats (1972) og Strays (1991) kenndi okkur að við þurfum að athuga vel hvort að það sé nokkuð hópur af blóðþyrstum köttum í nágrenninu þegar við flytjum inn í ný hús.
#4 Rottur
(Næstum) allir eru sammála um að rottur eru ógeðslegar. Þær hafa klær og geta borðað sig í gegnum járn með þessum viðbjóðslegu tönnum sínum. Í kvikmyndum eins og The Food of the Gods (1976), sem er mjög lauslega byggð á sögu H.G. Wells, hafa risavaxnar rottur sýnt sig og sannað. Í Willard (1971, 2003) kom í ljós að rottur geta hjálpað vonlausum einstaklingum (með „hjálpað“ meina ég „drepið fyrir“). Framhaldið af upprunalegu Willard, Ben (1972), hefur líklegast skilað af sér mestu góðvild í garð rottna vegna hjartnæma lagsins sem ungur Michael Jackson söng um drápsrottuna Ben. Endurgerðin af Willard með Crispin Glover er besta rottumynd allra tíma en Of Unknown Origin (1983) leynir á sér, en í henni þá berst RoboCop við rottu og rottan er að vinna.
#3 Geitungar/Býflugur
The Deadly Bees (1967), The Swarm (1978), Swarmed (2005) og Black Swarm (2007) benda allar á það sem margir vita nú þegar: það ber að varast geitunga og býflugur eins og heitan eldinn. Sjálfur geri ég greinarmun á býflugum og geitungum. Býflugur vekja upp ótta hjá mér en ég reyni að forðast að drepa þær. Geitungar hinsvegar eru köngulær með vængi og brodda. Michael Caine sjálfur getur varla ráiðið við þessi kvikindi, hvaða von höfum við hin?
#2 Köngulær
Það eru bókstaflega til þúsund kvikmyndir sem fjalla um hætturnar sem fylgja köngulóm. Ástæðan er einföld. Köngulær eru ógeðslegar. Ég hata köngulær. Ég veit ekki af hverju en ég geri það. Ég óttast þær. Það er ekki hægt að treysta þeim á neinn hátt. Þær spinna vef og koma rólega niður úr loftinu og stoppa við andlitið mitt á meðan ég horfi á Nágranna. Áttfætlur er eina dýrategundin í heiminum sem ég fyrirlít algjörlega. William Shatner barðist við þær í Kingdom of the Spiders (1977); David Arquette þurfti að þola risavaxnar útgáfur af þeim í Eight Legged Freaks (2002) og aumingja Jeff Daniels varð að takast á við fælni sína í Arachnophobia (1990).
#1 Fuglar
Við gleymum oft því að fyrir ofan okkur er næstum endalaust magn af hugsanlegum óvinum. Án þess að staðfesta það, þá tel ég líklegt að það séu ca. 100 fuglar fyrir hverja einustu manneskju á jörðinni. Stundum trufla þeir svefn okkar með söng sínum eða fljúga fyrir framan okkur þegar við erum að keyra á sveitavegum. Oftast eru þeir bara þarna. Þarna uppi á ljósastaurunum. Bíðandi eftir hinu fullkomna tækifæri. Það er sjaldgæft að tala um kvikmynd um árás dýra og meistaraverk í sömu setningu, en Hitchcock gerði meistaraverkið The Birds árið 1963 og sannaði að það er hægt að gera ótrúlega góða dýramynd. Síðan hafa verið framleiddar hugsanlega þrjár ótrúlega góðar dýramyndir. Framhaldið af Hitchcock myndinni, The Birds II: Land’s End (1994), er ekki ein af þeim þremur og ekki heldur myndirnar: Beaks: The Movie (1987), Kaw (2007), Birdemic: Shock and Terror (2010). Allar hafa samt sama boðskap: verið hrædd, verið geðbilað hrædd (við fugla).
Hægt er að fylgjast með sbs.is á Facebook.